Portugese overzichtsstudie brengt kennis over autisme en genderdysforie samen

Vier Portugese psychiaters hebben de literatuur over autisme en genderdysforie doorzocht en hun bevindingen gepresenteerd als poster op het 33e Europese psychiatriecongres. De samenvatting daarvan verscheen op 26 augustus 2025 in een supplement van het vaktijdschrift European Psychiatry, onder de titel "Crossing Boundaries: Unraveling the Link Between Gender Dysphoria and Autism" (bron). De auteurs, C. M. Grego, A. I. Gomes, G. Simões en A. Tarelho, werken bij de afdeling psychiatrie en geestelijke gezondheid van de Local Health Unit of Aveiro Region. Het gaat niet om een nieuw experiment met eigen proefpersonen en ook niet om een volledig uitgewerkt artikel: wat gepubliceerd is, is een congressamenvatting van één pagina, zonder cijfers en zonder lijst van de gebruikte studies.

Wat de auteurs onderzochten

De auteurs noemen drie doelen: nagaan hoe vaak genderdysforie voorkomt bij mensen met autisme, verkennen welke psychosociale factoren bijdragen aan het samen voorkomen van beide, en bekijken wat dat betekent voor behandeling en ondersteuning. Daarvoor zochten zij in meerdere databanken, waaronder PubMed en Google Scholar, naar peer-reviewed artikelen uit de jaren 2000 tot en met 2024 over de relatie tussen genderdysforie en autisme. Hoeveel studies zij vonden en gebruikten, staat niet in de samenvatting.

Wat zij vonden

De uitkomsten worden in de samenvatting "voorlopige bevindingen" genoemd. Die wijzen erop dat mensen met een autismespectrumstoornis mogelijk vaker genderdysforie ervaren dan de algemene bevolking. Een percentage geven de auteurs niet. Als factoren die de beleving van genderidentiteit lijken te beïnvloeden noemen zij moeite met sociale communicatie, rigide denkpatronen en een verhoogde gevoeligheid voor sociale normen. De samenvatting spreekt van invloed op de beleving, niet van een oorzaak.

Wat dit betekent voor de spreekkamer

Volgens de auteurs laten kwalitatieve gegevens zien dat veel mensen grote moeite hebben om passende ondersteuning en erkenning te vinden, en dat zij zich vaak gemarginaliseerd voelen in zowel de autistische als de genderdiverse gemeenschap. De auteurs concluderen dat er ondersteuning op maat nodig is die rekening houdt met de ervaringen van deze groep, dat meer kennis en begrip bij zorgverleners tot effectievere interventies en betere uitkomsten kan leiden, en dat verder onderzoek nodig is. Over diagnostiek of over de volgorde van behandelstappen doet de samenvatting geen uitspraak.

Los van deze samenvatting beveelt de Britse Cass Review in haar eindrapport uit 2024 aan dat kinderen en jongeren die naar de genderzorg van de NHS zijn verwezen een brede beoordeling krijgen, met daarin screening op neurologische ontwikkelingsstoornissen, waaronder autisme, en een beoordeling van de mentale gezondheid (aanbeveling 2; bron).

Hoe zwaar dit weegt

Een congressamenvatting is beperkt als bron. De tekst bevat geen aantallen, geen percentages en geen overzicht van de onderliggende studies, en de auteurs noemen hun bevindingen zelf voorlopig. Wie wil weten hoe vaak autisme en genderdysforie samen voorkomen, vindt het antwoord dus niet in deze publicatie. Wat de samenvatting wel laat zien, is dat ook deze auteurs de samenhang tussen beide een onderwerp vinden dat meer aandacht van zorgverleners en meer onderzoek vraagt.